Emnevisning

  • Generelt

    • Giellabádji

      Giellabajis barggat riektačállimiin ja grammatihkain.

    • Stávvaljuohkin

       

      Sániid sáhttá juohkit stávvaliidda

      gir-ji – girj-jit

      n-ná – má-nát 

       

      Stávvalrádji: go juogát sáni stávvaliidda, de álgá maŋit stávval konsonánttain. 

      beav-di – beavd-dit

      olm-moš – olb-mot

       

      Bargobihttá: stávvaljuohkin

       

    • Diftoŋggat

       

      Diftoŋga lea okta jietnadat maid čállit guvttiin vokalain. 

      Čállingielas leat njeallje diftoŋgga: ieeauooa

       

       

       

       Bargobihttá 1: Diftoŋggat

       

      Diftoŋggat rivdet monoftoŋgan

      Dan láhkai rivdet:

       

      Bargobihttá 2: Diftoŋggat

       

      Konsonánttačuohkkit / guovddáškonsonánttat ja daid molsašumit 

      Konsonánttačuohkkit / guovddáškonsonánttat leat dat konsonánttat mat leat vuosttaš, nuppi, goalmmát ja njealját stávvala gaskkas. 

      oabbá – oab-bá

      muitalus – mui-ta-lus

      geahččaleapmi – geahč-ča-leap-mi

      Konsonánttačuohkkit / guovddáškonsonánttat sáhttet molsašuvvat go sátni sojahuvvo. Daid molsašumiid gohčodit dássemolsašupmin.

       

        

        

      Bargobihttá: Konsonánttačuohkkit / guovddáškonsonánttat ja daid molsašumit 

    • Vearbbat

       

      Vearbbat (dahkansánit) muitalit ahte juoga dáhpáhuvvá dahje muitalit dili birra.

      Áhčči njoarosta

      Ánne čuoigá

      Eadni bassá

      Ásllat borrá

       

      Infinitiiva

      Infinitiiva lea vearbba vuođđohápmi. Go ozat sániid sátnegirjjis, de leat sánit čállon infinitiivahápmái; goarrut, vázzit, borrat čuoigat, čállit.

      Infinitiivahámi geažus lea –t: borrat, goarrut, viežžat.

      Infinitiiva hámi gávnnat go bijat: mun ferten + vearbba

      Omd.:  mun ferten + borrat

       

      Bárrastávvalvearba

      Bárrastávvalvearbbat leat vearbbat main leat 2 – 4 – 6… stávvala infinitiivvas.

      Bárrastávvalvearbbat:  vázzit, goarrut, čállit

       

      Bárahisstávvalvearba

      Bárahisstávvalvearbbat leat vearbbat main leat 1 – 3 – 5… stávvala infinitiivvas. 

      Bárahisstávvalvearbbat: muitalit, veahkehit, ráhkadit

       

      Preseansa (dálá áigi)

      Elle goarru

      Eadni čállá

      Mánná čierru

       

    • Persovdnapronomen

       

      Persovdnapronomen lea dakkár sátni mii geavahuvvo nuppi sáni sajis.

      Go muitala juoidá muhtima birra, dalle ii geavat nama.

      Omd.: